س 46 - از زمان قديم در أطراف استخرهاى دهات يك قسمت زمينهائى را رها كرده وزراعت نمىكرده‌اند واز زمينها به منظور تجمع اهالى وخوابيدن گوسفندان وغيره استفاده مىشده وضمنا طبق سهام در همين زمينها درختكارى هم مىشده آيا جايز است چند نفر از اهالى ، أطراف درخت فوق الذكر را ديوار بكشند وآيا احتمال دارد كه زمين درخت ملك كسى باشد ولى در عين حال بر حسب عادت ورسوم حق نداشته باشد ديوار بكشد وبايد جهت استفاده عموم آزاد باشد . ج - در فرض مسأله كه زمينهاى مزبور مورد حاجت اهالى بوده از جهت اجتماع خود وحيواناتشان جايز نيست بدون رضايت آنها تصرف نمايند وديوار دور آن بكشند كه مانع از رفع حوائج بشود . س 47 - با كمبود جا ، براي محصلين ، هر سال به تعداد آنها نيز افزوده مىشود وجائى هم بعنوان رايگان يا اجاره بعنوان مدرسه بما نمىدهند زمين هم براي ساختن مدرسه نداريم ، اكنون بفرمائيد در زمينهاى أطراف امام زاده كه همه وقف است چه مزروعى وچه ساختمانى آيا جايز است در حريم قبرستان ، مدرسه ، احداث كنيم يا خير وآيا مىشود از دفن أموات كه از أطراف ، براي دفن در جوار امام زاده مىآورند جلوگيرى كرد ؟ ج - در فرض سئوال ، حريم قبرستان متعلق به خود قبرستان است وبناء مدرسه در آنجا جايز نيست وچنانچه از قطعه زمين زراعى موقوفه ، به مدت طويل اجاره نمائيد به اجرت متعارف ، با اذن متولى ونظر خبره ، جهت ساختمان مدرسه ، واجرت آن ، سال به سال به مصرف موقوفه ، بوسيلة متولى شرعي آن برسد ، جايز است از آن زمينها ، اجاره نمائيد واز دفن أموات حق جلوگيرى نداريد چون توسعه از جهتي با تضييق از جهت ديگر ، جايز نيست . س 48 - آب پشت بأم يك خانه قديمى به سوى زمينى كه در ملكيت كسى نبود سرازير مىشد بعد از چند سال دولت در آن زمين ، بيمارستان درست كرده واز جريان آب ناودان به آن ، ممانعت مىكند آيا حق دارد يا خير ؟ ج - از قضية شخصية اطلاع ندارم بطور كلى اگر قبلا زمين ، ملك كسى نبوده ومجراى ناودان بر آن زمين بوده فعلا كسى حق مزاحمت وجلوگيرى از آب ناودان را ندارد ودر نزاع موضوعي مرافعه شرعيه لازم است .